Dla importerów, dystrybutorów oraz przedsiębiorstw wykorzystujących stal w swojej działalności oznacza to konieczność dokładniejszego monitorowania pochodzenia produktów oraz mapowania całego łańcucha dostaw.
Nowe kontyngenty na stal
Obowiązujące obecnie środki ochronne dotyczące importu stali do UE wygasają 30 czerwca 2026 r. Zastąpi je nowe rozporządzenie mające przeciwdziałać negatywnym skutkom globalnej nadprodukcji stali oraz zjawisku przekierowywania nadwyżek produkcyjnych na rynek unijny.
Nowe przepisy zaczną obowiązywać od 1 lipca 2026 r. i wprowadzą zmodyfikowany system kontyngentów taryfowych (TRQ).
W porównaniu z obecnym systemem środków ochronnych nowe regulacje przewidują redukcję całkowitego wolumenu kontyngentów importowych na stal o około 47%, do poziomu 18,3 mln ton rocznie. Równocześnie import realizowany poza przyznanymi kontyngentami będzie objęty podwyższoną stawką celną wynoszącą 50%.
Rozwiązanie to ma ograniczyć presję wynikającą z globalnej nadwyżki mocy produkcyjnych, jednocześnie zapewniając przewidywalny i kontrolowany dostęp do rynku UE dla tradycyjnych eksporterów stali.
Porozumienie zakłada, że w pierwszym roku obowiązywania nowych przepisów niewykorzystane kontyngenty importowe będą mogły być przenoszone między kwartałami dla wszystkich kategorii produktów stalowych. Ma to zwiększyć elastyczność dla przedsiębiorców oraz ograniczyć ryzyko zakłóceń w łańcuchach dostaw.
Nowe kontyngenty na stal
Jednym z najważniejszych elementów nowych regulacji jest wprowadzenie obowiązku wskazywania kraju „melt and pour”, czyli miejsca, w którym stal została pierwotnie wytopiona i odlana. Mechanizm ten ma zwiększyć przejrzystość handlu stalą i umożliwić skuteczniejsze śledzenie rzeczywistego pochodzenia produktów stalowych trafiających na rynek UE.
Komisja Europejska rozpoczęła 4 czerwca 2026 r. konsultacje dotyczące rodzaju dokumentów, które będą stanowiły dowód miejsca wytopu i odlewu stali. Konsultacje potrwają do 2 lipca 2026 r. i mają pomóc w określeniu najbardziej praktycznych oraz wiarygodnych sposobów dokumentowania pochodzenia stali.
Zgodnie z zapowiedziami Komisji:
Nowe kontyngenty na stal
Choć szczegółowe wymagania dokumentacyjne są jeszcze przedmiotem konsultacji, już teraz można wskazać, że przedsiębiorcy importujący lub wykorzystujący stal powinni rozpocząć analizę swoich łańcuchów dostaw.
Nowe regulacje będą wymagały uzyskiwania od dostawców informacji pozwalających jednoznacznie ustalić miejsce pierwotnego wytopu i odlewu stali. W praktyce oznacza to konieczność pozyskiwania danych od kolejnych uczestników łańcucha dostaw, w tym producentów, hut, pośredników oraz dostawców komponentów.
Dla wielu przedsiębiorstw będzie to kolejne wyzwanie związane z identyfikacją pochodzenia surowców i półproduktów. Warto zauważyć, że podobne wymagania dotyczące transparentności i pozyskiwania danych od dostawców pojawiają się również w ramach mechanizmu CBAM, który wymaga od importerów ścisłej współpracy z uczestnikami łańcucha dostaw.
Nowe kontyngenty na stal
W związku z nadchodzącymi zmianami rekomendowane jest:
Wczesne przygotowanie pozwoli ograniczyć ryzyko zakłóceń w dostawach, problemów z dokumentacją oraz dodatkowych kosztów związanych z importem wyrobów stalowych do Unii Europejskiej.
Nowe kontyngenty na stal
Przedsiębiorcy działający w sektorach objętych importem wyrobów stalowych powinni analizować nowe regulacje dotyczące stali równolegle z obowiązkami wynikającymi z mechanizmu CBAM. Oba systemy opierają się bowiem na zwiększonej transparentności łańcucha dostaw oraz pozyskiwaniu danych od dostawców spoza UE.
Nowe kontyngenty na stal
Nowe regulacje będą miały zastosowanie do produktów stalowych objętych systemem kontyngentów taryfowych. Przedsiębiorcy importujący stal lub wyroby stalowe powinni zweryfikować, czy importowane przez nich produkty znajdują się w zakresie nowych przepisów.
Nowy system ma zacząć obowiązywać od 1 lipca 2026 r., zastępując obecne środki ochronne wygasające 30 czerwca 2026 r.
„Melt and pour” oznacza kraj, w którym stal została pierwotnie wytopiona i odlana. Informacja ta ma służyć potwierdzeniu rzeczywistego pochodzenia stali importowanej do Unii Europejskiej.
Zgodnie z planami Komisji Europejskiej nowe wymogi dokumentacyjne mają wejść w życie 1 października 2026 r., po przyjęciu odpowiedniego aktu wykonawczego.
Nowe przepisy mogą wymagać pozyskiwania informacji o pochodzeniu stali od wielu uczestników łańcucha dostaw. Wczesne zidentyfikowanie źródeł danych i odpowiedzialnych podmiotów może ułatwić spełnienie nowych wymogów oraz ograniczyć ryzyko problemów przy imporcie.
Choć są to odrębne regulacje, oba systemy opierają się na podobnym założeniu, czyli zwiększeniu przejrzystości łańcucha dostaw oraz pozyskiwaniu szczegółowych danych od dostawców spoza UE. Dlatego przedsiębiorcy przygotowujący się do wymogów CBAM mogą wykorzystać część wypracowanych już procesów również na potrzeby nowych regulacji dotyczących stali.