Coraz więcej polskich firm rozwija działalność na rynku czeskim, zakładając spółki zależne, oddziały lub przedstawicielstwa. Wraz z rozwojem operacji wielu CFO i działów finansowych zaczyna zadawać pytanie, czy ich czeska jednostka podlega obowiązkowi badania ustawowego sprawozdań finansowych w Czechach oraz czym różnią się czeskie regulacje rachunkowe od polskich.
W wielu przypadkach czeskie podmioty wchodzą w skład polskich grup kapitałowych, co oznacza, że lokalne obowiązki audytowe mogą wpływać także na raportowanie grupowe i konsolidację w Polsce.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje, które powinny znać polskie firmy działające w Czechach.
Kiedy sprawozdanie finansowe podlega obowiązkowemu badaniu w Czechach?
Podobnie jak w Polsce, obowiązek audytu w Czechach zależy głównie od wielkości jednostki i spełnienia określonych progów finansowych. Dla sprawozdań finansowych za 2025 r. oraz lata wcześniejsze spółka musiała poddać swoje sprawozdania finansowe badaniu, jeśli spełniała co najmniej dwa z trzech poniższych kryteriów w dwóch kolejnych latach obrotowych:
- aktywów ogółem powyżej 40 mln CZK,
- rocznych przychodów netto powyżej 80 mln CZK,
- średnie zatrudnienie powyżej 50 pracowników.
Od 1 stycznia 2026 r. zasady uległy zmianie i obowiązkowemu audytowi podlegać będą tylko średnie i duże jednostki.
Dla porównania - w Polsce obowiązek badania sprawozdań ocenia się na podstawie danych za rok poprzedni (np. obowiązek audytu sprawozdania za 2025 r. ustala się na podstawie danych za 2024 r.).
Poniżej przedstawiamy porównanie aktualnych progów obowiązujących w Czechach i w Polsce dla obligatoryjnych badań sprawozdań finansowych:
| Kryterium | Polska | Czechy |
|---|---|---|
| Aktywa razem | powyżej 3,125 mln EUR | powyżej 1,64 mln EUR (40 mln CZK) |
| Przychody netto | powyżej 6,25 mln EUR | powyżej 3,3 mln EUR (80 mln CZK) |
| Średnie zatrudnienie | ponad 50 pracowników | ponad 50 pracowników |
| Zasada obowiązkowego audytu | audyt wymagany po spełnieniu min. 2 z 3 kryteriów | audyt wymagany po spełnieniu min. 2 z 3 kryteriów |
Obowiązek audytu dotyczy również m.in.:
- banków i instytucji finansowych,
- spółek akcyjnych w określonych przypadkach,
- jednostek należących do większych grup kapitałowych, jeśli sporządzają sprawozdania skonsolidowane.
W praktyce oznacza to, że wiele polskich firm działających na rynku czeskim - po kilku latach rozwoju - może zostać zobowiązanych do przeprowadzenia audytu spółki w Czechach.
Różnice między audytem w Polsce a w Czechach
Choć podstawowe zasady audytu wynikają z regulacji UE oraz międzynarodowych standardów badania (ISA), istnieje kilka istotnych różnic praktycznych.
-
Sprawozdawczość według czeskich standardów rachunkowości
-
Lokalny audytor
Czeskie spółki sporządzają sprawozdania zgodnie z czeskimi standardami rachunkowości (Czech GAAP). Dla polskich firm oznacza to konieczność prowadzenia lokalnej księgowości według przepisów odmiennych od polskich.
Badanie musi być przeprowadzone przez audytora z licencją czeską, wpisanego do rejestru Komory Audytorów Republiki Czeskiej (Komora auditorů ČR).
Różnice w rachunkowości
Czeskie spółki sporządzają sprawozdania zgodnie z Czech GAAP, które różni się w wielu obszarach od polskiej ustawy o rachunkowości oraz MSSF.
Różnice obejmują m.in.:
- moment ujęcia przychodów i kosztów,
- tworzenie rezerw i odpisów,
- zasady amortyzacji,
- prezentację pozycji w sprawozdaniu finansowym,
- plan kont - w Czechach obowiązuje określony wykaz kont z Załącznika nr 4 do Rozporządzenia 500/2002 Coll., podczas gdy w Polsce jednostki mają większą swobodę.
W praktyce często oznacza to konieczność przygotowywania dodatkowych pakietów raportowych dla centrali w Polsce i uzgadniania danych do konsolidacji.
Tabela porównawcza
| Obszar | Polska | Czechy | Co to oznacza dla polskich firm |
|---|---|---|---|
| Standardy rachunkowości | Ustawa o rachunkowości lub MSSF | Czech GAAP lub MSSF | Konieczność prowadzenia ksiąg zgodnie z lokalnym prawem + przygotowywanie raportów grupowych |
| Publikacja sprawozdań | KRS, Repozytorium Dokumentów Finansowych | Rejestr Handlowy (Sbírka listin) | Należy pamiętać o terminach - grożą kary administracyjne |
| Audytor | Biegły rewident wpisany do PANA | Audytor wpisany do Komory Auditorů ČR | Konieczne jest korzystanie z lokalnego audytora |
| Różnice Czech GAAP vs polskie/MSSF | Różne zasady rozpoznawania, prezentacji i wyceny | Różnice w wielu obszarach | Konieczność uzgodnień i dodatkowych pakietów grupowych |
Znaczenie audytu dla grup kapitałowych
Dla polskich firm działających w Czechach audyt ma często znaczenie nie tylko lokalne, ale również grupowe.
Audyt czeskiej spółki bywa kluczowym elementem:
- audytu grupowego,
- konsolidacji sprawozdań finansowych,
- raportowania dla centrali.
W praktyce czeskie spółki przygotowują tzw. ,,group reporting package”, a lokalny audytor współpracuje z audytorem grupy.
Korzyści:
- lepsza komunikacja między centralą a lokalnym działem finansowym,
- spójność danych grupowych,
- mniejsze ryzyko korekt na etapie konsolidacji.
Jak przygotować czeską spółkę do audytu
Polskie firmy działające w Czechach powinny zwrócić uwagę na kilka kluczowych elementów.
- Monitorowanie progów audytowych
- wyniki finansowe,
- tempo wzrostu,
- prognozy przychodów i zatrudnienia.
- Dostosowanie procesów księgowych do Czech GAAP
- poprawna dokumentacja księgowa,
- właściwe ujęcie rezerw i amortyzacji,
- zgodność z lokalnymi przepisami,
- kompletność dokumentów potwierdzających operacje gospodarcze.
- Koordynacja z centralą w Polsce
- harmonogram raportowania grupowego,
- format pakietów konsolidacyjnych,
- zgodność danych z zasadami grupy (np. MSSF).
- Wybór audytora z doświadczeniem w strukturach międzynarodowych
- zapewnić komunikację z audytorem grupy,
- znać różnice Czech GAAP vs polskie/MSSF,
- identyfikować ryzyka finansowe.
- Przygotowanie dokumentacji i harmonogramu audytu
- zestawienia obrotów i sald,
- analizy należności i zobowiązań,
- dokumentację środków trwałych,
- umowy istotne dla działalności,
- potwierdzenia sald.
Należy regularnie analizować:
Warto rozpocząć przygotowania kilka miesięcy przed końcem roku.
Kluczowe elementy:
Należy zadbać o:
Dobry audytor powinien:
Zwykle obejmuje to tzw. Prepared by Client List, czyli:
Sprawdź, czy Twoja czeska spółka jest gotowa na audyt
Najczęściej zadawane pytania o audyt w Czechach (Q&A):
Czy każda firma w Czechach musi mieć audyt?
Nie. Obowiązek dotyczy firm, które spełniają co najmniej 2 z 3 progów (aktywa, przychody, zatrudnienie).
Jakie są progi obowiązkowego audytu?
- aktywa powyżej 40 mln CZK,
- przychody powyżej 80 mln CZK,
- zatrudnienie powyżej 50 osób.
Czy polska firma w Czechach musi mieć audyt?
Tak - jeśli jej czeska jednostka przekracza progi lub audytu wymaga centrala/grupa.
Czy audyt czeskiej spółki jest konieczny do konsolidacji?
W wielu przypadkach tak, zwłaszcza w grupach międzynarodowych.
Jakie standardy rachunkowości obowiązują w Czechach?
Jednostki stosują Czech GAAP (lub MSSF w pewnych przypadkach).
Czy audyt w Czechach musi przeprowadzić lokalny audytor?
Tak - wyłącznie audytor z licencją czeską.
Jak możemy pomóc?
Polskie firmy działające w Czechach często muszą równoważyć lokalne wymagania regulacyjne z oczekiwaniami swojej centrali oraz audytora grupowego. W praktyce oznacza to zarządzanie księgowością, audytem i sprawozdawczością finansową w dwóch różnych systemach prawnych.
Wspieramy firmy działające w Polsce i Czechach w następujących obszarach:
- audyty sprawozdań finansowych czeskich spółek,
- audyty na potrzeby konsolidacji grupowej,
- analiza różnic między Czech GAAP, polską ustawą o rachunkowości oraz MSSF/IFRS,
- przygotowanie firm do audytu oraz procesu raportowania grupowego,
- wsparcie CFO w zakresie zarządzania ryzykiem finansowym i compliance.
Dzięki naszemu doświadczeniu we współpracy z międzynarodowymi grupami kapitałowymi pomagamy zapewnić spójność sprawozdawczości finansowej, usprawnić proces audytu oraz ograniczyć ryzyka regulacyjne.
Jeśli polska firma posiada spółkę zależną lub oddział w Czechach albo planuje wejście na ten rynek, warto z wyprzedzeniem przygotować się na obowiązkowy audyt oraz wymagania dotyczące sprawozdawczości finansowej obowiązujące w czeskich podmiotach.
Dzięki doświadczeniu w pracy z grupami międzynarodowymi pomagamy zapewnić spójność danych i ograniczyć ryzyka regulacyjne.
Skontaktuj się z nami - chętnie omówimy, jak możemy wesprzeć Twój zespół finansowy.
