Nghị định 398/2026/NĐ-CP: Giảm 30% thuế TNCN, TNDN kỳ tính thuế 2026–2027 cho cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu không quá 10 tỷ đồng

12/11/2026
Giảm 30% thuế TNCN, TNDN kỳ tính thuế 2026–2027 với doanh thu không quá 10 tỷ đồng

Ngày 29/10/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 398/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Nghị quyết số 43/2026/QH16 của Quốc hội về giảm thuế thu nhập cá nhân (TNCN), thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN). Theo đó, cá nhân kinh doanh và doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng được giảm 30% số thuế phải nộp của kỳ tính thuế năm 2026 và năm 2027.

1. Giảm 30% thuế TNCN với cá nhân kinh doanh (Điều 2)

Đối tượng (khoản 1 Điều 2 NĐ 398/2026/NĐ-CP): cá nhân cư trú có hoạt động sản xuất, kinh doanh, bao gồm cả cá nhân đăng ký thành lập hộ kinh doanh hoặc người được các thành viên hộ gia đình ủy quyền làm đại diện hộ kinh doanh.

Cơ sở tính giảm (khoản 2 Điều 2): số thuế được giảm tính trên số thuế TNCN phải nộp phát sinh từ toàn bộ thu nhập sản xuất, kinh doanh, không phân biệt phương pháp tính thuế.

Doanh thu xác định ngưỡng 10 tỷ đồng (khoản 3 Điều 2): thực hiện theo Điều 4, Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 141/2026/NĐ-CP).

Theo Điều 5 Nghị định 68/2026/NĐ-CP:

  • Doanh thu (khoản 1 Điều 5): là toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền cung ứng dịch vụ kể cả trợ giá, phụ thu, phụ trội mà cá nhân được hưởng, không phân biệt đã thu được tiền hay chưa; bao gồm cả các khoản thưởng, hỗ trợ đạt doanh số, khuyến mại, chiết khấu thanh toán, khoản hỗ trợ, bồi thường liên quan đến hoạt động kinh doanh. Doanh thu không bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.
  • Thời điểm xác định doanh thu (khoản 3 Điều 5): đối với bán hàng hóa là thời điểm chuyển giao quyền sở hữu, quyền sử dụng hàng hóa cho người mua; đối với cung ứng dịch vụ là thời điểm hoàn thành việc cung ứng dịch vụ hoặc hoàn thành từng phần việc cung ứng dịch vụ.

Kê khai giảm thuế (khoản 4 Điều 2):

  • Cá nhân tự kê khai (điểm a): nếu dự kiến doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, kê khai giảm thuế theo Mẫu số 01, nộp cùng hồ sơ khai thuế quý, 6 tháng đầu năm, 6 tháng cuối năm hoặc năm.
  • Tổ chức, cá nhân khấu trừ, khai thay, nộp thay (điểm b): căn cứ doanh thu không quá 10 tỷ đồng thuộc phạm vi khấu trừ, khai thay, nộp thay, thực hiện giảm 30% số thuế phải khấu trừ, khai thay, nộp thay theo tháng, quý hoặc theo lần phát sinh; kê khai theo Mẫu số 02, nộp cùng tờ khai thuế TNCN của mình.
  • Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng (điểm c): không được giảm và phải nộp bổ sung số thuế đã được giảm; kê khai điều chỉnh theo Mẫu số 03, nộp cùng hồ sơ khai thuế của kỳ có doanh thu lũy kế từ đầu năm vượt 10 tỷ đồng. Số thuế nộp bổ sung không tính tiền chậm nộp đến thời hạn nộp hồ sơ khai thuế của kỳ đó.
  • Đã khai thuế nhưng chưa khai giảm (điểm d): được khai điều chỉnh, bổ sung hồ sơ đã khai hoặc xác định giảm thuế khi quyết toán thuế năm. Cá nhân nộp thuế theo thuế suất trên doanh thu nếu nộp thừa thì cuối năm được bù trừ, hoàn trả, hoàn trả kiêm bù trừ thu ngân sách.
  • Khai bổ sung hoặc theo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán (điểm đ, e): nếu làm tăng số thuế phải nộp, phần tăng thêm cũng được giảm 30% nếu vẫn đáp ứng điều kiện; nếu làm giảm số thuế phải nộp, điều chỉnh giảm số thuế được giảm và xử lý số nộp thừa (nếu có) theo pháp luật quản lý thuế.

2. Giảm 30% thuế TNDN đối với doanh nghiệp, tổ chức (Điều 3)

Đối tượng (khoản 1 Điều 3 NĐ 398/2026/NĐ-CP, theo khoản 2 Điều 1 Nghị quyết 43/2026/QH16):

  • (a) doanh nghiệp được thành lập theo pháp luật Việt Nam;
  • (b) hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã;
  • (c) đơn vị sự nghiệp;
  • (d) tổ chức khác được thành lập theo pháp luật Việt Nam có hoạt động sản xuất kinh doanh có thu nhập.

Trường hợp loại trừ: không áp dụng đối với doanh nghiệp hình thành từ việc chia, tách sau ngày Nghị quyết 43/2026/QH16 có hiệu lực mà tổng doanh thu năm 2026, 2027 của các doanh nghiệp sau chia, tách trên 10 tỷ đồng. Tổng doanh thu này là tổng cộng doanh thu của tất cả doanh nghiệp hình thành từ quá trình chia, tách doanh nghiệp ban đầu trong kỳ tính thuế (điểm c khoản 3 Điều 3).

Cơ sở tính giảm (khoản 2 Điều 3): số thuế được giảm tính trên toàn bộ thu nhập của doanh nghiệp có kỳ tính thuế theo năm, không phân biệt phương pháp tính thuế, bao gồm cả các khoản thu nhập quy định tại khoản 3 Điều 18 Luật Thuế TNDN. Trường hợp doanh nghiệp đang được ưu đãi thuế, mức giảm 30% tính trên số thuế phải nộp sau khi đã trừ ưu đãi.

Doanh thu xác định ngưỡng 10 tỷ đồng (khoản 3 Điều 3): gồm doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ (không bao gồm các khoản giảm trừ doanh thu), doanh thu hoạt động tài chính và thu nhập khác. Trong đó:

  • Kỳ tính thuế ngắn hơn 3 tháng (điểm a): trường hợp kỳ tính thuế năm đầu tiên của doanh nghiệp mới thành lập hoặc kỳ tính thuế năm cuối cùng của doanh nghiệp chuyển đổi loại hình, chuyển đổi hình thức sở hữu, hợp nhất, sáp nhập, chia, tách, giải thể, phá sản có thời gian ngắn hơn 3 tháng và được cộng vào kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 để hình thành một kỳ tính thuế TNDN, thì việc xác định doanh thu và số thuế được giảm áp dụng đối với 12 tháng của kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027.
  • Doanh nghiệp có đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh (điểm b): doanh thu bao gồm doanh thu của đơn vị phụ thuộc, địa điểm kinh doanh thể hiện trên báo cáo tài chính tổng hợp năm.

Kê khai giảm thuế (khoản 4 Điều 3):

  • Dự kiến doanh thu không quá 10 tỷ đồng (điểm a): doanh nghiệp tự xác định số thuế được giảm khi tạm nộp thuế TNDN hằng quý.
  • Doanh thu thực tế vượt 10 tỷ đồng (điểm b): doanh nghiệp kê khai, nộp thuế TNDN theo quy định, nộp đủ số thuế còn thiếu; tiền chậm nộp xử lý theo khoản 3 Điều 24 Nghị định 252/2026/NĐ-CP.
  • Khai bổ sung hoặc theo kết quả thanh tra, kiểm tra, kiểm toán (điểm c, d): phần thuế tăng thêm được giảm 30% nếu doanh nghiệp vẫn đáp ứng điều kiện; trường hợp làm giảm số thuế phải nộp thì điều chỉnh giảm số thuế được giảm và xử lý số nộp thừa (nếu có) theo pháp luật quản lý thuế.

3. Hiệu lực và tổ chức thực hiện (Điều 4, Điều 5)

  • Nghị định có hiệu lực từ ngày 29/10/2026 và áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026, năm 2027 (Điều 4).
  • Vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện do Bộ Tài chính hướng dẫn (khoản 1 Điều 5).

💡 Khuyến nghị cho doanh nghiệp

  1. Rà soát doanh thu lũy kế năm 2026 theo đúng cách xác định của NĐ 398 (bao gồm doanh thu tài chính, thu nhập khác, doanh thu của đơn vị phụ thuộc) để xác định có thuộc diện được giảm hay không.
  2. Doanh nghiệp: xác định số thuế được giảm trong các lần tạm nộp còn lại của năm 2026 và khi quyết toán; nếu doanh thu sát ngưỡng, nên theo dõi hằng quý để hạn chế rủi ro phải nộp bù.
  3. Doanh nghiệp đang hưởng ưu đãi: tính số thuế sau ưu đãi trước, sau đó mới áp dụng mức giảm 30%.
  4. Hộ, cá nhân kinh doanh và tổ chức khấu trừ, khai thay: chuẩn bị Mẫu 01 hoặc Mẫu 02 nộp kèm tờ khai; trường hợp đã khai nhưng chưa giảm có thể khai bổ sung hoặc xử lý khi quyết toán.
  5. Theo dõi hướng dẫn tiếp theo của Bộ Tài chính.

Xem Nghị định 398/2026/NĐ-CP

Bản tin này được Crowe Vietnam tổng hợp nhằm cung cấp thông tin chung và không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản pháp luật gốc và tham vấn chuyên gia trước khi áp dụng vào tình huống thực tế.