kiểm toán

Kiểm toán nội bộ

kiểm toán nội bộ

Doanh nghiệp của bạn có bộ phận Kiểm toán nội bộ chưa? Nếu có, thì có hoạt động Hữu hiệu và Hiệu quả không?

Bạn có đang có những lo lắng và không yên tâm về (1) hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp? (2) các quy trình quản trị và quy trình quản lý rủi ro của doanh nghiệp ? (3) các mục tiêu hoạt động và mục tiêu chiến lược của doanh nghiệp?

Nếu có, thì rất có thể là Doanh nghiệp của bạn chưa có bộ phận kiểm toán nội bộ, hoặc bộ phận kiểm toán nội bộ chưa thực sự hoạt động hữu hiệu và hiệu quả. Bạn cần sớm tìm hiểu rõ nguyên nhân và xử lý tốt vấn đề này vì nó thực sự rất quan trọng tới sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Hãy trao đổi với chúng tôi để được tư vấn cụ thể hơn về những lo lắng của bạn, cũng như các giải pháp phù hợp.

Hãy tìm hiểu thêm về Kiểm toán Nội bộ với các câu hỏi và trả lời như ở dưới đây (Nhấp vào "+" để mở rộng và đọc các câu trả lời):

Kiểm toán nội bộ là gì? Khác với Kiểm soát nội bộ và Kiểm toán độc lập ở điểm gì?

- Kiểm toán nội bộ được hiểu là việc tổ chức thực hiện các hoạt động kiểm tra, đánh giá và tư vấn để đưa ra các đảm bảo mang tính độc lập, khách quan và các khuyến nghị về các nội dung sau đây:

+ Hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị đã được thiết lập và vận hành một cách phù hợp nhằm phòng ngừa, phát hiện, xử lý các rủi ro của đơn vị.

+ Các quy trình quản trị và quy trình quản lý rủi ro của đơn vị đảm bảo tính hiệu quả và có hiệu suất cao.

+ Các mục tiêu hoạt động và các mục tiêu chiến lược là phù hợp và khả thi

Công tác Kiểm toán nội bộ được thực hiện bởi Bộ phận Kiểm toán nội bộ, trực thuộc và báo cáo trực tiếp cho Hội đồng Quản trị / Hội đồng thành viên,  và Ban kiểm soát của Doanh nghiệp (không trực thuộc Ban Giám đốc điều hành). Báo cáo của Kiểm toán nội bộ được Hội đồng Quản trị / Hội đồng thành viên sử dụng để đưa ra những quyết định phù hợp ở cấp quản trị cao nhất liên quan đến hệ thống kiểm soát nội bộ, quy trình quản trị và quy trình quản lý rủi ro của doanh nghiệp, và các mục tiêu hoạt động và mục tiêu chiến lược của Doanh nghiệp.

- Kiểm toán nội bộ và kiểm soát nội bộ khác nhau ở chỗ: Kiểm soát nội bộ là các thủ tục do Ban Giám đốc điều hành thiết lập và duy trì để ngăn ngừa và phát hiện sai sót và rủi ro đối với các giao dịch, tài sản, tài nguyên, sổ sách, báo cáo của doanh nghiệp. Trong khi, Kiểm toán nội bộ là do Hội đồng Quản trị / Hội đồng thành viên thiết lập để kiểm tra lại các thủ tục Kiểm soát nội bộ, bảo đảm chúng hoạt động hữu hiệu và hiệu quả.

Kiểm toán nội bộ và Kiểm toán độc lập khác nhau ở những điểm chính sau:

- Kiểm toán nội bộ là một chức năng quản trị của doanh nghiệp, phải do doanh nghiệp tổ chức thực hiện (có thể thuê ngoài một phần công việc), trong khi Kiểm toán độc lập là dịch vụ chỉ được cung cấp độc lập bởi công ty kiểm toán độc lập.

- Kiểm toán nội bộ cung cấp sự bảo đảm cho Hội đồng quản trị/ Hội đồng thành viên của doanh nghiệp về các nội dung liên quan đến công tác quản trị và rủi ro của Doanh nghiệp. Kiểm toán độc lập thì cung cấp sự bảo đảm cho các bên liên quan bên ngoài (cổ đông, nhà đầu tư, chính quyền, đối tác) về tính trung thực và hợp lý của các báo cáo tài chính

Khi nào Doanh nghiệp phải / nên có Bộ phận kiểm toán nội bộ? Tại sao?

- Doanh nghiệp bắt buộc phải có Bộ phận kiểm toán nội bộ theo luật định bắt đầu từ ngày 1 tháng 4 năm 2021 gồm:
+ Công ty niêm yết;
+ Doanh nghiệp mà nhà nước sở hữu trên 50% vốn điều lệ là công ty mẹ hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con;
+ Doanh nghiệp nhà nước là công ty mẹ hoạt động theo mô hình công ty mẹ - công ty con.
Lý do các đối tượng trên thuộc diện bắt buộc là do có quy mô và tính chất hoạt động có tầm ảnh hưởng rộng lớn, khi rủi ro xẩy ra thì sẽ có ảnh hưởng lan tỏa đến công chúng, thị trường, và nhiều bên liên quan.

- Doanh nghiệp không thuộc đối tượng bắt buộc ở trên nhưng nếu có những dấu hiệu sau thì nên xây dựng Bộ phận kiểm toán nội bộ với đầy đủ chức năng để nâng cao hiệu quả công tác quản trị và kiểm soát rủi ro:

+ Quy mô của doanh nghiệp ngày càng mở rộng và tính chất hoạt động ngày càng phức tạp hơn, ví dụ như: (1) Số lượng khách hàng, nhà cung cấp, đối tác, nhân viên ngày càng nhiều hơn; (2) Thị trường mở rộng hơn về mặt địa lý và phân khúc; (3) Chủng loại sản phẩm đa dạng hơn; (4) Ngành nghề nhiều hơn; (5) Nhiều phòng ban, chi nhánh, văn phòng, công ty con, nhà xưởng hơn, (6) Cấu trúc thang bậc quản lý nhiều tầng hơn, (7) Chính sách và quy trình nhiều hơn, đa dạng hơn, và phức tạp hơn.

+ Chủ doanh nghiệp và ban lãnh đạo doanh nghiệp bắt đầu: (1) cảm thấy bị ngợp với khối lượng công việc ngày càng tăng lên vì không thể theo sát từng việc, từng nhân viên để hiểu rõ sự việc và kịp thời nhắc nhở, chỉnh sửa, uốn nắn như trước nữa; (2) cảm thấy cách nhìn nhận và đánh giá đối với các bộ phận ở dưới không còn được khách quan và hợp lý nữa, nhận thấy cần phải có bộ phận độc lập kiểm tra và báo cáo lại một cách độc lập khách quan hơn, từ đó giúp các bộ phận đồng thuận và tuân thủ hơn.

+ Những sai sót và sai số trong công việc dần xuất hiện nhiều hơn như: (1) nhân viên và từng bộ phận không hiểu hoặc không làm đúng theo định hướng phát triển chung, không tuân thủ chính sách và quy trình đã ban hành dẫn đến các sự cố không đáng có; (2) khách hàng và nhà cung cấp bắt đầu phàn nàn nhiều hơn về chất lượng, tiến độ, và quy trình xử lý; (3) báo cáo công việc và báo kế toán tài chính thiếu chính xác; (4) nhiều thiếu sót trong việc tuân thủ pháp luật; (5) các mục tiêu hoạt động và chiến lược không đạt được như kỳ vọng; (6) xung đột giữa các bộ phận ngày càng nhiều lên; (7) ngày càng nhiều các rủi ro xuất hiện ngoài dự tính, (8) sự cố xẩy ra mà không có phương án xử lý kịp thời,…

Thực tế là khi chưa có bộ phận kiểm toán nội bộ thì chính các chủ doanh nghiệp là người trực tiếp thực hiện các các công việc gần tương tự như của bộ phận kiểm toán nội bộ hoặc phân công cho một số bộ phận chuyên môn khác kiêm nhiệm. Nhưng cách làm này chỉ phù hợp khi doanh nghiệp ở quy mô nhỏ và vừa thôi, nếu tiếp tục như vậy thì sẽ không thể phát triển bền vững ở quy mô lớn hơn.

Khi nào phải thực hiện công tác kiểm toán nội bộ? Báo cáo kiểm toán nội bộ gồm những gì? 

- Doanh nghiệp tổ chức thực hiện kế hoạch kiểm toán nội bộ hàng năm và các cuộc kiểm toán đột xuất khi cần thiết. Đối với các đối tượng thuộc diện bắt buộc phải thực hiện kiểm toán nội bộ theo luật định thì trong thời hạn 60 ngày kể từ ngày kết thúc năm tài chính người phụ trách kiểm toán nội bộ phải gửi báo cáo kiểm toán hàng năm cho các bộ phận liên quan.

- Báo cáo kiểm toán phải trình bày rõ: nội dung kiểm toán, phạm vi kiểm toán; những đánh giá, kết luận về nội dung đã được kiểm toán và cơ sở đưa ra các ý kiến này; các yếu kém, tồn tại, các sai sót, vi phạm, kiến nghị các biện pháp sửa chữa, khắc phục sai sót và xử lý vi phạm; đề xuất các biện pháp hợp lý hóa, cải tiến quy trình nghiệp vụ; hoàn thiện chính sách quản lý rủi ro, cơ cấu tổ chức của đơn vị (nếu có).

- Báo cáo kiểm toán phải có ý kiến của ban lãnh đạo bộ phận/đơn vị được kiểm toán. Trong trường hợp bộ phận/đơn vị được kiểm toán không thống nhất với kết quả kiểm toán, báo cáo kiểm toán nội bộ cần nêu rõ ý kiến không thống nhất của bộ phận/đơn vị được kiểm toán và lý do.

- Báo cáo kiểm toán phải có chữ ký của Trưởng đoàn hoặc Trưởng nhóm kiểm toán hoặc người phụ trách cuộc kiểm toán. Trường hợp đi thuê thực hiện kiểm toán nội bộ thì báo cáo kiểm toán ít nhất phải có chữ ký của người đại diện theo pháp luật hoặc người được ủy quyền và đóng dấu (nếu có) của đơn vị cung cấp dịch vụ. Ngoài ra, báo cáo kiểm toán có thể có chữ ký của những người có liên quan khác của đơn vị cung cấp dịch vụ tùy thuộc vào thỏa thuận của các bên.

Doanh nghiệp có được thuê bên ngoài để cung cấp dịch vụ kiểm toán nội bộ không?
Các doanh nghiệp có thể đi thuê tổ chức kiểm toán độc lập đủ điều kiện hoạt động kiểm toán theo quy định của pháp luật để cung cấp dịch vụ kiểm toán nội bộ. Trường hợp doanh nghiệp đi thuê tổ chức kiểm toán độc lập để cung cấp dịch vụ kiểm toán nội bộ phải đảm bảo các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ và các yêu cầu nhằm đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ. Phạm vi và cách thức sử dụng dịch vụ thuê ngoài: Xem phần mô tả dịch vụ ở bên dưới
Những lợi thế và hạn chế của việc thuê ngoài dịch vụ kiểm toán nội bộ?

Tùy vào tình hình cụ thể mà các doanh nghiệp nên cân nhắc những lợi thế sau của việc thuê ngoài nếu thị trường bên ngoài có thể đáp ứng được:

- Có thể giúp đáp ứng được yêu cầu về thời hạn xử lý công việc: Nếu cần phải đáp ứng yêu cầu về thời hạn thì giải pháp thuê ngoài sẽ khả thi hơn rất nhiều. Các công ty kiểm toán độc lập sẽ luôn có đủ nguồn lực để thực hiện công việc khi được yêu cầu, còn nếu để doanh nghiệp tự xây dựng và thực hiện thì sẽ mất nhiều thời gian vì công việc này đòi hỏi chuyên môn cao, tuyển người, đào tạo, xây dựng quy trình / chính sách/ phương pháp làm việc/ công cụ,… những việc này cần thời gian đủ dài thì mới có được.

- Có thể giúp tiết kiệm được công sức và thời gian cho ban lãnh đạo doanh nghiệp: Việc tự xây dựng và vận hành bộ phận kiểm toán nội bộ sẽ làm tốn nhiều công sức và thời gian của ban lãnh đạo doanh nghiệp hơn là đi thuê bên ngoài. Lý do là vì công việc kiểm toán nội bộ mang tính chuyên ngành và chuyên sâu cao, đòi hỏi liên tục phải cập nhật, có nhiều khác biệt với lĩnh vực kinh doanh. Càng thêm nhiều nhân viên thì doanh nghiệp sẽ càng tốn nhiều công sức và thời gian hơn cho vấn đề tuyển dụng, quản lý, đào tạo, phát triển nhân sự, sa thải, tuyển mới... Thời gian và công sức của ban lãnh đạo nên được tập trung hơn vào chiến lược kinh doanh thì sẽ đem lại hiệu quả cao hơn cho doanh nghiệp. Ban lãnh đạo doanh nghiệp chỉ cần nắm được những vấn đề chính của Kiểm toán nội bộ để giúp điều phối và kiểm soát ở mức tổng thể, còn các công việc chuyên môn và chi tiết có thể thuê ngoài.

- Có thể giúp tiết kiệm chi phí hơn cho doanh nghiệp: Chi phí cho mỗi lần thuê ngoài có thể là nhiều nhưng nếu so với tổng các chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để duy trì cả bộ phận kiểm toán nội bộ trong cả một kỳ tài chính thì thường là sẽ nhỏ hơn (Vd: lương thưởng, bảo hiểm bắt buộc, thuế thu nhập, chi phí đào tạo, chi phí quản lý tăng thêm do có thêm bộ phận, chi phí công đoàn, thuê văn phòng, thiết bị làm việc, công tác phí, trợ cấp,…). Chi phí sẽ còn tăng nhiều hơn nếu doanh nghiệp có nhiều đơn vị trải dài trong cả nước, hay ở nước ngoài. Việc thuê ngoài sẽ giúp giảm bớt gánh nặng chi phí thường xuyên cho doanh nghiệp.

- Có thể giúp bảo đảm chất lượng công việc hơn: Các công ty kiểm toán sẽ thường là sẽ có nhân sự có trình độ chuyên môn tốt hơn và đồng đều hơn vì họ liên tục được đào tạo chuyên sâu và va chạm thực tế nhiều hơn.Việc đào tạo nhân viên luôn là vấn đề khó khăn đối với các doanh nghiệp. Ngoài ra, các kiểm toán viên bên ngoài sẽ thường có nhiều ý tưởng mới hơn vì họ có cơ hội học hỏi từ nhiều khách hàng khác nhau, nhiều ngành nghề khác nhau, thường xuyên cập nhật thông tin pháp luật và kiến thức mới hơn. Những ý kiến mới của họ sẽ có thể giúp doanh nghiệp thực hiện nhiều cải tiến để tối ưu quy trình và gia tăng hiệu suất, do đó sẽ tăng trưởng lợi nhuận nhiều hơn.

- Có thể giúp nâng cao hơn tính độc lập khách quan: Mặc dù bộ phận kiểm toán nội bộ phải duy trì tính độc lập và khách quan với các bộ phận khác trong doanh nghiệp, nhưng trên thực tế do thường xuyên gặp nhau trong nội bộ doanh nghiệp nên có thể phát sinh những mối nguy cơ làm ảnh hưởng đến tính độc lập và khách quan đó, ví dụ như nể nang, thân quen,… dẫn đến báo cáo kiểm toán nội bộ sẽ có thể không còn trung thực so với thực tế.  Vì vậy, việc thuê ngoài sẽ giảm bớt được các nguy cơ này, đây là một trong những yếu tố quan trọng mà nhiều doanh nghiệp lựa chọn dịch vụ thuê ngoài. Ngoài ra, khi tính độc lập và khách quan được bảo đảm tối đa (và về hình thức và bản chất) thì các bộ phận cũng sẽ có thêm sức ép và động lực để thực hiện công việc của mình theo cách tốt nhất của họ để không bị đánh giá kém vì có nhiều sai sót hay sai số.

- Có thể tận dụng được thương hiệu uy tín của nhà cung cấp dịch vụ kiểm toán nội bộ: Thương hiệu uy tín của nhà cung cấp dịch vụ cũng sẽ góp phần làm tăng sự tin tưởng của các đối tác đối với doanh nghiệp về hiệu quả hoạt động và quản trị rủi ro. Do đó mà doanh nghiệp sẽ có thể gặp nhiều thuận lợi và ưu đãi hơn khi thực hiện các giao dịch với các bên liên quan.

Ngược lại, việc thuê ngoài sẽ có một số hạn chế sau, cần có giải pháp tương ứng:

- Sẽ có những vấn đề chuyên môn mà kiểm toán viên thuê ngoài không thể hiểu rõ được như là người trong nội bộ: Điều này là tất yếu vì vậy nếu sử dụng phương án thuê ngoài thì doanh nghiêp luôn cần có người điều phối phù hợp, có trách nhiệm phối hợp và trao đổi với bên thuê ngoài đầy đủ về những vấn đề nội bộ có liên quan để giúp họ thực hiện công việc đạt hiệu quả tốt nhất. Ngoài ra, tùy thuộc vào tính chất và quy mô mà doanh nghiệp cân nhắc thuê ngoài một phần công việc hay thuê ngoài toàn bộ công việc kiểm toán nội bộ. Những việc gì mà bên thuê ngoài khó có thể làm được thì doanh nghiệp nên tự làm.

- Không yên tâm về chất lượng công việc và bảo mật thông tin: Đây là vấn đề luôn được đặt ra khi thuê ngoài dịch vụ nào đó. Để giúp giảm thiểu rủi ro này doanh nghiệp cần đầu tư công sức vào công tác tuyển chọn nhà cung cấp dịch vụ ngay từ đầu. Các nhà cung cấp dịch vụ cần đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu về uy tín, chuyên môn và nguồn lực, và doanh nghiệp nên đưa vào danh sách khoảng 2-3 nhà cung cấp đạt yêu cầu để có thể thay đổi hoặc bổ sung khi cần thiết. 

- Chi phí sẽ vượt ngân sách: Doanh nghiệp nên trao đổi với nhà cung cấp dịch vụ để họ tư vấn xem nên ưu tiên thực hiện những phạm vi công việc như thế nào là tốt nhất trong phạm vi ngân sách cho phép, ví dụ: thuê thực hiện một phần hay thuê thực hiện toàn bộ công việc kiểm toán nội bộ,…. Ngoài ra, có thể đàm phán thêm để được giảm phí để duy trì quan hệ lâu dài.

- Không có người báo cáo thường xuyên và chi tiết kết quả kiểm toán: Trong mọi trường hợp thuê ngoài thì doanh nghiệp cần luôn có người phụ trách tổng thể công tác kiểm toán nội bộ để luôn nắm bắt được tình hình kết quả kiểm toán kịp thời và đầy đủ, cũng như liên lạc hiệu quả với bên cung cấp dịch vụ khi cần thiết. Doanh nghiệp cũng nên yêu cầu bên cung cấp dịch vụ tham gia những buổi giải trình kết quả kiểm toán nội bộ khi được yêu cầu.

Các nội dung liên quan khác?

Click vào đây để tải về tài liệu trình bày chi tiết hơn các nội dung ở dưới đây:

- Mục tiêu của kiểm toán nội bộ

- Các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ

- Các yêu cầu nhằm đảm bảo tuân thủ các nguyên tắc cơ bản của kiểm toán nội bộ

- Nguyên tắc đạo đức nghề nghiệp kiểm toán nội bộ

- Công tác kiểm toán nội bộ đối với các doanh nghiệp

- Tiêu chuẩn của người làm công tác kiểm toán nội bộ

- Quy chế và quy trình kiểm toán nội bộ

- Phương pháp thực hiện kiểm toán nội bộ

- Kế hoạch kiểm toán nội bộ hàng năm

- Thực hiện kế hoạch kiểm toán

- Báo cáo kiểm toán

- Báo cáo đột xuất và tham vấn chuyên môn

- Lưu hồ sơ, tài liệu kiểm toán nội bộ

- Đảm bảo chất lượng hoạt động kiểm toán nội bộ

- Nhiệm vụ của bộ phận kiểm toán nội bộ

- Trách nhiệm của bộ phận kiểm toán nội bộ

- Quyền hạn của bộ phận kiểm toán nội bộ

- Trách nhiệm và quyền hạn của người làm công tác kiểm toán nội bộ

- Trách nhiệm và quyền hạn của người phụ trách kiểm toán nội bộ

- Trách nhiệm của Hội đồng quản trị, Hội đồng thành viên, Chủ tịch công ty

- Trách nhiệm của Tổng giám đốc (Giám đốc) doanh nghiệp

- Trách nhiệm của các bộ phận, đơn vị được kiểm toán

Tại sao lựa chọn chúng tôi?

  • Thương hiệu quốc tế: Với thương hiệu thường xuyên nằm trong top 10 toàn cầu trong nhiều năm, các báo cáo kiểm toán với thương hiệu của chúng tôi sẽ góp phần giúp doanh nghiệp xây dựng và củng cố niềm tin và sự tín nhiệm với các đối tác kinh doanh, nhà đầu tư, nhà tài trợ, chủ nợ, ngân hàng, cơ quan quản lý, và công chúng
  • Luôn kịp thời đáp ứng nhu cầu của khách hàng: Nhanh chóng và chính xác trong việc đáp ứng nhu cầu của khách hàng luôn là ưu tiên hàng đầu của chúng tôi. Chúng tôi thấu hiểu tầm quan trọng của tiêu chí này đối với khách hàng, đặc biệt trong môi trường kinh doanh có tốc độ giao dịch ngày càng nhanh như hiện nay.
  • Linh hoạt trong cách tiếp cận vấn đề: Nhu cầu về dịch vụ kiểm toán nội bộ thường rất đa dạng tùy thuộc vào đặc điểm riêng có của từng đơn vị, do đó, chúng tôi luôn linh hoạt trong việc điều chỉnh các giải pháp cung cấp dịch vụ để có thể phù hợp nhất với yêu cầu và ngân sách của từng khách hàng.
  • Đội ngũ chuyên gia chất lượng cao: chúng tôi rất tự tin về đội ngũ chuyên gia cung cấp dịch vụ kiểm toán nội bộ bởi của chúng tôi, vì họ đã chứng tỏ năng lực chuyên môn của minh với nhiều khách hàng và nhiều năm kinh nghiệm.
  • Chất lượng báo cáo: Điều này được đảm bảo bởi cam kết của chúng tôi về tính chính trực, đội ngũ chuyên nghiệp có trình độ chuyên môn cao, và hệ thống kiểm soát chất lượng hiệu quả của Mạng lưới toàn cầu của chúng tôi.
  • Mức phí hợp lý: Chúng tôi hiểu rằng khách hàng sẽ có những giới hạn ngân sách chi phí vì vậy chúng tôi luôn cố gắng để cùng với khách hàng tìm kiếm các giải pháp tốt nhất cho vấn đề này. Ngoài ra, chúng tôi luôn cố gắng tiết kiệm chi phí cho khách hàng nhiều nhất có thể bằng cách tối ưu hóa quy trình kiểm toán, áp dụng công nghệ, gian tăng khả năng tự động hóa,…

Tài liệu chuyên môn

Tải các ấn phẩm chuyên môn độc quyền của chúng tôi
bao gồm các tài liệu Kế toán, Kiểm Toán, Thuế, Luật Kinh Doanh 

Tin tức

Kết nối với chúng tôi

Để cập nhật (miễn phí) kịp thời những thay đổi pháp lý, phân tích chuyên môn, ấn phẩm hữu ích, chương trình hội thảo, và các sự kiện kiện trọng yếu khác có liên quan.

Chuyên gia của chúng tôi

Amos Law
Amos Law
Director
nam nguyen
Nam Nguyen
Partner
Tan Loon Hean
Tan Loon Hean
Director
Tran Tan Phat
Phat Tran
Director

Liên hệ

Chúng tôi cung cấp dịch vụ trên toàn Việt Nam. Nếu quý khách muốn hẹn gặp, yêu cầu báo giá hoặc phản hồi về dịch vụ, xin vui lòng liên hệ chúng tôi