Ưu đãi thuế TNDN với lãi tiền gửi có kỳ hạn và tiền bồi thường hiệu suất tuabin

Ngày 22/9/2026, Cục Thuế ban hành Công văn số 7022/CT-QLNT trả lời Thuế tỉnh Lâm Đồng (theo Công văn số 2404/LDO-KT2 ngày 26/3/2026) về việc xác định ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) đối với hai khoản thu nhập của một doanh nghiệp điện gió: lãi tiền gửi có kỳ hạn và tiền bồi thường hiệu suất tuabin vận hành. Công văn không đưa ra kết luận trực tiếp cho từng khoản, mà xác lập nguyên tắc và giao cơ quan thuế địa phương rà soát hồ sơ thực tế. Doanh nghiệp có dự án ưu đãi theo lĩnh vực đầu tư (đặc biệt ngành năng lượng tái tạo) nên lưu ý cách tiếp cận này.

1. Căn cứ pháp lý được Cục Thuế viện dẫn

Lãi tiền gửi là thu nhập khác. Theo điểm đ khoản 2 Điều 3 Nghị định 218/2013/NĐ-CP ngày 26/12/2013, thu nhập từ lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng, lãi cho vay vốn dưới mọi hình thức, thu nhập từ bán ngoại tệ và chênh lệch tỷ giá thuộc nhóm thu nhập khác khi xác định thu nhập chịu thuế.

Bù trừ lãi tiền gửi với chi phí lãi vay. Khoản 7 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC ngày 18/6/2014 (sửa đổi bởi khoản 1 Điều 5 Thông tư 96/2015/TT-BTC) quy định: nếu thu từ lãi tiền gửi, lãi cho vay cao hơn chi trả lãi vay, phần chênh lệch sau bù trừ tính vào thu nhập khác; nếu thấp hơn, phần chênh lệch được giảm trừ vào thu nhập sản xuất kinh doanh chính.

Bù trừ tiền phạt, tiền bồi thường hợp đồng. Khoản 13 Điều 7 Thông tư 78/2014/TT-BTC quy định: thu về tiền phạt, tiền bồi thường do đối tác vi phạm hợp đồng (hoặc thưởng do thực hiện tốt cam kết) được bù trừ với khoản chi tiền phạt, bồi thường vi phạm hợp đồng; chênh lệch dương tính vào thu nhập khác, chênh lệch âm giảm trừ vào thu nhập khác (nếu trong năm không có thu nhập khác thì giảm trừ vào thu nhập sản xuất kinh doanh). Không tính các khoản phạt vi phạm hành chính và các khoản phạt, bồi thường đã ghi giảm giá trị công trình trong giai đoạn đầu tư.

Phạm vi thu nhập được hưởng ưu đãi theo lĩnh vực đầu tư. Khoản 4 Điều 18 Thông tư 78/2014/TT-BTC (sửa đổi bởi khoản 2 Điều 10 Thông tư 96/2015/TT-BTC ngày 22/6/2015) quy định: doanh nghiệp được ưu đãi do đáp ứng điều kiện về lĩnh vực ưu đãi đầu tư thì ngoài thu nhập từ lĩnh vực đó, các khoản thu nhập sau cũng được hưởng ưu đãi: thanh lý phế liệu, phế phẩm của sản phẩm thuộc lĩnh vực ưu đãi; chênh lệch tỷ giá liên quan trực tiếp đến doanh thu, chi phí của lĩnh vực ưu đãi; lãi tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn; và các khoản thu nhập có liên quan trực tiếp khác.

2. Quan điểm của Cục Thuế

Về lãi tiền gửi có kỳ hạn. Cục Thuế không kết luận trực tiếp, mà đề nghị Thuế tỉnh Lâm Đồng căn cứ các quy định về lãi tiền gửi nêu trên (điểm đ khoản 2 Điều 3 NĐ 218/2013/NĐ-CP; khoản 7 Điều 7 TT 78/2014/TT-BTC), đồng thời đối chiếu với nội dung, số liệu giải trình quyết toán thuế TNDN năm 2024 của doanh nghiệp và tình hình thực tế để xử lý đúng quy định.

Đáng chú ý, danh mục thu nhập được hưởng ưu đãi tại khoản 4 Điều 18 TT 78/2014/TT-BTC chỉ nêu lãi tiền gửi ngân hàng không kỳ hạn. Vì vậy, trên thực tế lãi tiền gửi có kỳ hạn thường được cơ quan thuế xem là thu nhập khác không thuộc diện ưu đãi, trừ khi doanh nghiệp chứng minh được mối liên hệ trực tiếp với hoạt động ưu đãi.

Về tiền bồi thường hiệu suất tuabin vận hành. Cục Thuế nêu nguyên tắc: doanh nghiệp có dự án được ưu đãi thuế TNDN do đáp ứng điều kiện về lĩnh vực ưu đãi đầu tư thì các khoản thu nhập có liên quan trực tiếp khác cũng được hưởng ưu đãi theo khoản 2 Điều 10 TT 96/2015/TT-BTC.

Theo hồ sơ, Dự án Nhà máy điện gió Thái Hòa thuộc nhóm nhà máy điện, sản xuất năng lượng tái tạo, năng lượng sạch. Cục Thuế đề nghị Thuế tỉnh Lâm Đồng rà soát xem khoản tiền doanh nghiệp nhận được có phát sinh từ việc thực hiện Hợp đồng cung cấp dịch vụ bảo trì tuabin, liên quan trực tiếp đến việc vận hành và gắn với hoạt động sản xuất điện của dự án hay không. Việc rà soát dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật về thuế TNDN, đối chiếu với hợp đồng bảo trì tuabin và tình hình thực tế của dự án để xác định phạm vi thu nhập được hưởng ưu đãi.

3. Lưu ý: khung pháp lý đã thay đổi từ kỳ tính thuế 2025

Vụ việc trong công văn liên quan đến quyết toán thuế TNDN năm 2024, nên các căn cứ nêu trên là quy định áp dụng cho kỳ 2024. Từ kỳ tính thuế 2025, khung pháp lý đã thay đổi:

• Nghị định 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 thay thế Nghị định 218/2013/NĐ-CP, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 (khoản 1 Điều 24 NĐ 320/2025/NĐ-CP).
• Thông tư 20/2026/TT-BTC ngày 12/3/2026 thay thế Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025 (khoản 1 và khoản 6 Điều 10 TT 20/2026/TT-BTC).

💡 Khuyến nghị cho doanh nghiệp

1. Rà soát và phân loại các khoản thu nhập ngoài doanh thu chính (lãi tiền gửi có kỳ hạn/không kỳ hạn, tiền phạt, tiền bồi thường, chênh lệch tỷ giá) theo tiêu chí "liên quan trực tiếp" tại khoản 4 Điều 18 TT 78/2014/TT-BTC.
2. Với các khoản bồi thường từ nhà thầu bảo trì, vận hành: lưu giữ hợp đồng, điều khoản cam kết hiệu suất, biên bản xác định thiệt hại và chứng từ thanh toán để chứng minh mối liên hệ với hoạt động sản xuất điện.
3. Hạch toán tách bạch thu nhập được ưu đãi và không được ưu đãi ngay trong năm, tránh phải giải trình lại khi quyết toán.
4. Chủ động rà soát lại các kỳ quyết toán đã nộp nếu có khoản thu nhập tương tự chưa được phân loại đúng.
5. Với kỳ tính thuế 2025 trở đi: rà soát lại cách phân loại thu nhập khác theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP, đặc biệt là lãi tiền gửi và cơ chế bù trừ lãi vay, vì các căn cứ tại Thông tư 78/2014/TT-BTC và Thông tư 96/2015/TT-BTC không còn hiệu lực.

Bản tin này được Crowe Vietnam tổng hợp nhằm cung cấp thông tin chung và không thay thế ý kiến tư vấn cho từng trường hợp cụ thể. Doanh nghiệp nên đối chiếu văn bản pháp luật gốc và tham vấn chuyên gia trước khi áp dụng vào tình huống thực tế.