Nuance 37: Jur Rademakers

Het bergbeklimmerswereldje kent grofweg twee disciplines: alpinisme en expeditieklimmen. Jur beheerst beide. “Alpinisme stamt van het beklimmen van de alpenreuzen, maar het niet is voorbehouden aan Europese bergen. Als alpinist klim je in enkele dagen in etappes naar de top. Je overnacht in hutten op de bergflank en gaat elke dag een stukje hoger, tot je de top bereikt. Het is een technisch uitdagende bergsport.” Expeditieklimmen is andere koek: “Je probeert de hoge, afgelegen toppen te bereiken van ongenaakbare vijf-, zes- zeven en achtduizenders. Door de grote hoogte krijg je te maken met zuurstoftekort, lage luchtdruk en extreem weer, met allerlei gevolgen. Je moet je hier intensief op voorbereiden.”

Lui met klimtouwen
Het is een feit: bergbeklimmers starten onderaan. Dat geldt ook voor Jur, wiens verhaal romantisch aanvangt: onderaan de idyllische bergweide tijdens familievakanties in Zwitserland. Het zaadje wordt geplant door zijn vader, met wie hij al met zijn hele vijf jaar de Alpen in trekt. “Zonder klimuitrusting, gewoon stevig doorstappend tot het doel van die dag, meestal een klimmershut, was bereikt. Een dag later richtten we onze pijlen op een hoger gelegen hut. Zo kwam op het einde van de vakantie de hoogste hut in zicht. Machtig was dat; liepen mijn vader en ik in korte broek over gletsjers waar wij lui met klimtouwen tegenkwamen. Toen op een bepaald moment de top lonkte, haakte mijn vader af. Wisten wij veel hoe dat moest met die touwen. Daarvoor had je kennis van alpinisme nodig. Daar ontkiemde het zaadje. Later ben ik cursussen gaan doen en leerde ik het vak.”

De hoogtewetten zijn de reden dat klimmers soms maandenlang gecalculeerd op de flank van een achtduizender bivakkeren. “Tijdens zo’n verblijf trekken zij er regelmatig op uit om te klimmen, dalen weer af naar een lagergelegen kamp, en herstellen van de inspanningen door te rusten”, legt Jur uit. “Zo kan het lichaam goed acclimatiseren. Je werkt toe naar de topdag; de dag waarop je je hebt voorgenomen om de top te behalen, de dag dat alles fysiek en mentaal moet kloppen.” Dat is niet altijd het geval. Naar schatting meer dan tweehonderd bevroren lichamen verblijven min of meer eeuwig op de Everest. Jur zag er verschillende. Vanwege de gevaarlijke omstandigheden en de hoge bergingskosten kunnen ze niet van de berg worden gehaald, en dienen zelfs als oriëntatiepunt.

Aansluiten in de rij
Keer op keer toont Mount Everest zich een ontrouwe minnares aan de klimmers die rond het voorjaar de ijzige wildernis willen bedwingen. “Stel je een basiskamp voor met tientallen expeditieleden die al anderhalve maand op goed weer hopen, en hongerig zijn naar de top. Doet zich op een bepaald moment gunstig weer voor, wat doorgaans niet lang aanhoudt, dan wil iedereen naar boven. Je moet er dan stáán met je uitrusting, waaronder je extra zuurstof. Echter, door de drukte bestaat de kans dat je in de rij klimmers moet aansluiten. Dat is een probleem. De Death Zone, de zone boven de achtduizend meter, bevat namelijk zo weinig zuurstof dat hypoxie, hallucinaties en bevriezing op de loer liggen. Lekker dan: sta je te wachten op de andere klimmers, terwijl jouw zuurstofcilinder leeg raakt. Tijd is je grootste vijand. Gaat het fout, dan ook goed. Niet voor niets sterven elk jaar vijf klimmers op de Everest.”

Bergenfluisteraar Jur hoeft niet lang na te denken over wat klimmen met hem doet. “Het leven op de berg is eenvoudig: je eet, drinkt en verplaatst je naar een volgende plek, en bent volledig in harmonie met jezelf, de elementen en het team.” Het is de reden dat bij Jur de uitdaging Seven Summits lonkte. Van eind 2019 tot begin 2023 ging hij met andere klimmers op elk van de zeven continenten succesvol het verbond aan met de hoogste continentale berg, variërend van 2.228 meter (Mount Kosciuszko in Australië) tot 5.642 meter (Mount Elbrus in Europa – dus niet de Mont Blanc) en 8.848 meter (Mount Everest in Azië).

X-factor
Iedereen erkent de X-factor van Mount Everest: het ‘dak van de wereld’, de plek waar menselijke grenzen worden getrokken. Maar ondanks de verhalen van heroïek, doorzettingsvermogen en falen heeft de berg niet Jurs voorkeur. “Er zijn er die technischer, mooier en uitdagender zijn. Mijn LinkedIn-post in 2021 dat ik de Everest had bedwongen werd 200.000 keer bekeken, terwijl een soortgelijke post over Mount Denali in Alaska (6.194 meter, red.) ‘maar’ 20.000 keer werd gezien. Terwijl deze top naar mijn mening vanwege zijn ligging, schoonheid, relatieve onbekendheid en moeilijkheidsgraad alles in zich heeft.”