Auteur:  Karen Blereau en Elise Thijs

Voor ondernemingen die internationale medewerkers aantrekken, wordt 2026 een scharniermoment. Sinds 1 januari 2026 gelden in Vlaanderen nieuwe regels rond economische migratie. De hervormingen zorgen voor strengere voorwaarden, een gerichtere selectie en bijkomende administratieve verplichtingen.

Hieronder lees je wat deze wijzigingen concreet betekenen voor werkgevers.

1. Nieuwe regels economische migratie 2026 in Vlaanderen

De Vlaamse overheid heeft het systeem van economische migratie hertekend. Afhankelijk van het type werknemer gelden andere regels.

Hooggeschoolde werknemers: de functie staat centraal

Vanaf 2026 volstaat het niet langer dat een werknemer over een hoog diploma beschikt. Een single permit kan enkel nog worden aangevraagd wanneer de werknemer effectief een hooggekwalificeerde functie uitoefent.

Het opleidingsniveau moet dus in verhouding staan tot de functie-inhoud. Wie wel hooggeschoold is, maar een functie uitoefent die niet als hooggekwalificeerd wordt beschouwd, valt buiten deze categorie. De bedoeling is duidelijk: het statuut van hooggeschoolde mag niet langer worden gebruikt voor functies waarvoor dit niveau niet vereist is.

Middengeschoolde werknemers in knelpuntberoepen: lijst herzien

Voor middengeschoolde profielen binnen knelpuntberoepen blijft de procedure grotendeels behouden. Een single permit kan nog steeds worden aangevraagd zonder voorafgaand arbeidsmarktonderzoek, omdat er een vermoeden van tekort geldt.

Wel werd de lijst van knelpuntberoepen aangepast:

• Tien functies verdwenen van de lijst, waaronder vrachtwagenchauffeur, bakker en slager.
• Zeven nieuwe functies kwamen erbij, zoals asbestverwijderaar, diamantbewerker en dakwerker.
• In totaal omvat de lijst vandaag nog 21 functies.

Werkgevers doen er dus goed aan na te gaan of hun beoogde functie nog binnen deze categorie valt.

De categorie “overige”: duidelijke verstrenging

De meest ingrijpende wijzigingen situeren zich binnen de categorie “overige”.

Tot eind 2025 konden werkgevers voor knelpuntberoepen een aanvraag indienen, ongeacht het opleidingsniveau van de werknemer. Sinds 1 januari 2026 is dat niet langer mogelijk: kortgeschoolde functies zijn uitgesloten van economische migratie.

Wie vandaag binnen deze categorie een buitenlandse werknemer wil aanwerven, moet:

• aantonen dat de functie voorkomt op de knelpuntberoepenlijst van de VDAB én dat de werknemer minstens middengeschoold is;
• een arbeidsmarktonderzoek uitvoeren waarbij de vacature gedurende minimaal negen weken gepubliceerd wordt via VDAB en EURES, met actieve medewerking aan de bemiddeling.

Door deze aanscherping vallen 21 functies die wel nog als knelpuntberoep gelden bij VDAB, maar als kortgeschoold worden beschouwd, buiten het toepassingsgebied van economische migratie. Denk bijvoorbeeld aan functies zoals afwasser, keukenmedewerker, schoonmaker bij mensen thuis, magazijnmedewerker of uitvoerder van werken op hoogte.

2. Wat met bestaande laaggeschoolde toelatingen?

Voor werknemers die vóór 1 januari 2026 een toelating tot arbeid verkregen voor een laaggeschoolde functie, werd een overgangsregeling voorzien.

Een hernieuwing blijft mogelijk, maar enkel indien cumulatief aan volgende voorwaarden wordt voldaan:

• de tewerkstelling loopt zonder onderbreking door;
• de werknemer blijft dezelfde functie uitoefenen;
• de werknemer blijft in dienst bij dezelfde werkgever als bij de oorspronkelijke aanvraag.

Het gaat dus uitsluitend om een voortzetting van een bestaande arbeidsrelatie. Zodra de werknemer overstapt naar een andere werkgever, vervalt de mogelijkheid tot hernieuwing binnen deze regeling.

3. Seizoenarbeid: administratieve vereenvoudiging

Niet alle wijzigingen zijn verstrengingen. Voor sectoren zoals landbouw, tuinbouw en horeca wordt de procedure voor seizoenarbeiders net eenvoudiger.

Voor seizoenarbeid binnen knelpuntberoepen is geen individueel arbeidsmarktonderzoek meer vereist. De minister behoudt wel de bevoegdheid om bepaalde functies uit te sluiten indien geen structureel tekort wordt vastgesteld.

4. Invoering van een Vlaamse retributie

In de loop van 2026 wordt een bijkomende Vlaamse retributie ingevoerd voor aanvragen tot toelating tot arbeid.

Enkele aandachtspunten:

• De retributie geldt zowel voor nieuwe aanvragen als voor hernieuwingen van gecombineerde vergunningen.
• Arbeidskaarten blijven uitgesloten.
• Deze Vlaamse bijdrage komt bovenop de bestaande federale administratieve kost.

Werkgevers zullen dus rekening moeten houden met twee afzonderlijke heffingen: een federale én een Vlaamse.

Conclusie

Met de hervormingen van 2026 wordt economische migratie in Vlaanderen duidelijk selectiever en administratief strikter. De toegang wordt beperkter voor bepaalde functies, terwijl andere procedures net worden vereenvoudigd.

Voor werkgevers betekent dit vooral: tijdig plannen, correcte functieclassificatie nagaan en de nodige documentatie zorgvuldig voorbereiden.

Vandelanotte ondersteunt ondernemingen bij elke stap van internationale tewerkstelling:

• juridisch advies rond arbeidsrecht, immigratie en sociale zekerheid;
• praktische begeleiding bij aanvragen en procedures;
• strategisch advies rond global mobility, risicoanalyse en beleidsvorming.

Zo blijf je ook in een veranderend regelgevend kader aantrekkelijk voor internationaal talent — zonder onaangename verrassingen.