Auteur:  Jenny Vansteenlandt

Vanaf 12 augustus 2026 worden de eerste bepalingen van de Europese Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR) van kracht. Hoewel de invoering snel dichterbij komt, is de impact van deze nieuwe regelgeving voor veel ondernemingen nog onvoldoende duidelijk.

Toch krijgen heel wat organisaties ermee te maken. Werk je met verpakte producten, breng je goederen op de markt of gebruik je verpakkingen binnen je logistieke processen? Dan is de kans groot dat de PPWR ook voor jouw onderneming verplichtingen met zich meebrengt.

Waarom werd de PPWR ingevoerd?

De Europese Unie wil met de PPWR de hoeveelheid verpakkingsafval verminderen en de circulaire economie stimuleren. De verordening vervangt niet alleen bestaande regels, maar scherpt ze ook aanzienlijk aan.

Waar de focus vroeger voornamelijk lag op verpakkingsafval, kijkt de PPWR naar de volledige levenscyclus van verpakkingen: van ontwerp en materiaalkeuze tot gebruik, hergebruik, recyclage en rapportering.

Voor bedrijven betekent dit extra verantwoordelijkheden, meer documentatieverplichtingen en een grotere nood aan betrouwbare data.

Welke ondernemingen vallen onder de PPWR?

De regelgeving beperkt zich niet tot verpakkingsproducenten. Vrijwel elke partij die verpakkingen op de Europese markt brengt of gebruikt, krijgt ermee te maken.

De PPWR is doorgaans relevant wanneer je:

• verpakte producten verkoopt binnen de EU;
• producten invoert van buiten de Europese Unie;
• verpakkingen gebruikt voor opslag, verzending of transport;
• actief bent als fabrikant, importeur, distributeur of retailer.

Ook ondernemingen die zelf geen verpakkingen ontwerpen, kunnen verantwoordelijkheden dragen onder de nieuwe regels.

Wie draagt welke verantwoordelijkheid?

Een belangrijk uitgangspunt van de PPWR is dat meerdere partijen binnen dezelfde keten verplichtingen kunnen hebben.
Twee rollen verdienen bijzondere aandacht:

De fabrikant

De fabrikant is verantwoordelijk voor de conformiteit van de verpakking. Hij moet kunnen aantonen dat de verpakking voldoet aan alle toepasselijke PPWR-vereisten.

Dat gebeurt onder meer via:

• een conformiteitsbeoordeling;
• een conformiteitsverklaring;
• technische documentatie die de naleving ondersteunt.

Vanaf augustus 2026 mogen verpakkingen enkel nog op de markt worden gebracht wanneer deze documenten beschikbaar zijn.

De producent of 'first placer on the market'

De producent is de partij die een verpakking voor het eerst op de Europese markt introduceert. Dat is niet noodzakelijk de fabrikant. Ook een importeur, distributeur of retailer kan deze rol opnemen.

De producent moet onder meer:

• geregistreerd zijn waar nodig;
• voldoen aan rapporteringsverplichtingen;
• beschikken over de vereiste documentatie;
• een conformiteitsverklaring kunnen voorleggen aan bevoegde instanties.

De verschillende rollen binnen de keten

Fabrikant

Ontwikkel of produceer je verpakkingen onder eigen naam? Dan ben je fabrikant.

Je bent verantwoordelijk voor:

• het ontwerp van de verpakking;
• de gebruikte materialen;
• het aantonen van conformiteit met de PPWR;
• het opstellen van de vereiste documentatie.

Importeur

Importeer je verpakte goederen van buiten de EU? Dan moet je vooraf controleren of:

• de verpakking conform is;
• de conformiteitsverklaring beschikbaar is;
• de technische documentatie aanwezig is.

Wanneer je vaststelt dat een verpakking niet voldoet aan de regelgeving, mag je deze niet op de markt brengen.

Distributeur

Distributeurs hebben voornamelijk een controlerende rol.

Zij moeten nagaan of:

• verpakkingen voldoen aan de PPWR;
• de vereiste documenten aanwezig zijn;
• er geen aanwijzingen zijn van niet-conformiteit.

Bij twijfel moeten passende maatregelen genomen worden.

Einddistributeur

Ondernemingen die rechtstreeks aan consumenten verkopen, moeten onder andere controleren of verpakkingen correct zijn gelabeld en of de nodige informatie beschikbaar is.

Wanneer ben je producent? Twee praktijkvoorbeelden

Voorbeeld 1: Belgische groothandel

Een Italiaanse fabrikant levert verpakte goederen aan een Belgische groothandel. De Belgische onderneming brengt deze producten als eerste op de Belgische markt. In dat geval wordt de Belgische groothandel beschouwd als producent.

Voorbeeld 2: Private label

Een retailer laat producten produceren in Azië en verkoopt deze onder een eigen merknaam in België. Omdat de retailer de producten zelf invoert en als eerste op de Europese markt brengt, wordt hij beschouwd als producent onder de PPWR.

Welke verplichtingen legt de PPWR op?

1. Minder verpakkingsafval
De regelgeving wil overbodige verpakkingen beperken en stimuleert alternatieven voor wegwerpverpakkingen.

2. Gebruik van gerecycleerde materialen
Voor kunststofverpakkingen worden minimumdoelstellingen opgelegd voor het gebruik van gerecycleerde grondstoffen richting 2030 en 2040.

3. Verhoogde recycleerbaarheid
Verpakkingen moeten voldoende recycleerbaar zijn. Verpakkingen die niet aan deze criteria voldoen, zullen geleidelijk uit de markt verdwijnen.

4. Meer hergebruik
Vooral binnen logistieke processen en transportketens wordt hergebruik van verpakkingen steeds belangrijker.

5. Nieuwe etiketteringsregels
Vanaf 2028 komt er een geharmoniseerd Europees labelsysteem met informatie over materiaalsamenstelling en correcte sortering.
Verschillende technische uitvoeringsregels worden momenteel nog verder uitgewerkt.

Wat moet tegen augustus 2026 geregeld zijn?

Voor veel ondernemingen ligt de focus vandaag op voorbereiding.
Producenten moeten tegen 12 augustus 2026 minimaal beschikken over:

• een conformiteitsverklaring voor elke verpakking;
• toegang tot de technische documentatie die deze conformiteit ondersteunt.

Dit vereist een gestructureerde aanpak, betrouwbare leveranciersinformatie en een goed overzicht van de volledige verpakkingsketen.

Hoe bereid je je voor?

Stap 1: Maak een inventaris van alle verpakkingen
Breng alle gebruikte verpakkingen in kaart:

• materiaalsoorten;
• gewicht;
• afmetingen;
• toepassingsgebied;
• gebruik binnen logistiek, retail of e-commerce.

Deze inventaris vormt de basis voor verdere compliance.

Stap 2: Analyseer je rol

Je rol kan verschillen per product of verpakking. Eenzelfde onderneming kan tegelijkertijd fabrikant, importeur én distributeur zijn. Daarom is een grondige analyse essentieel om de juiste verplichtingen te bepalen.

Stap 3: Verzamel de nodige data

De grootste uitdaging voor veel organisaties ligt niet in de regelgeving zelf, maar in de beschikbaarheid van correcte gegevens. Zorg ervoor dat je tijdig toegang hebt tot:

• conformiteitsverklaringen;
• technische dossiers;
• informatie van leveranciers;
• gegevens over materialen en samenstelling.

Conclusie

De PPWR bevindt zich vandaag nog volop in een overgangsfase. Niet alle technische richtlijnen zijn al definitief vastgelegd en veel ondernemingen beschikken nog niet over alle noodzakelijke data. Toch is afwachten geen optie.

Van bedrijven wordt verwacht dat ze aantonen dat ze actief werk maken van compliance, inzicht hebben in hun verpakkingsstromen en de nodige processen opzetten om aan toekomstige verplichtingen te voldoen.

Wie vandaag start met inventariseren, documenteren en analyseren, creëert de beste uitgangspositie om tijdig klaar te zijn voor augustus 2026.