Auteur:  Jenny Mae Vansteenlandt

Importeer je goederen van buiten de Europese Unie, zoals staal, aluminium, cement of meststoffen? Dan krijg je steeds vaker de term CBAM te horen. Voor veel ondernemingen klinkt dit complex en administratief, maar de impact is in de praktijk vaak financieel én operationeel.

In dit artikel leggen we CBAM uit: wat het is, voor wie het geldt en wat je concreet moet doen.

Wat is CBAM?

CBAM staat voor Carbon Border Adjustment Mechanism. Het is een Europees systeem dat ervoor zorgt dat goederen die van buiten de EU worden ingevoerd, een vergelijkbare CO₂‑kost betalen als goederen die binnen de EU worden geproduceerd.

Waarom doet Europa dit?
Binnen de EU moeten grote productiebedrijven betalen voor hun CO₂‑uitstoot via het EU Emissions Trading System (EU ETS). Hoe meer uitstoot, hoe hoger de kost. Om te vermijden dat bedrijven hun productie zouden verplaatsen naar landen met minder strenge klimaatregels, voert Europa CBAM in voor import.

Resultaat
Importeren van CO₂‑intensieve goederen wordt duurder
Producten binnen en buiten de EU worden eerlijker behandeld

Voor welke goederen geldt CBAM?

CBAM geldt vandaag voor deze sectoren:

• ijzer en staal
• aluminium
• cement
• meststoffen
• waterstof
• elektriciteit
  
  

Welke goederen precies onder CBAM vallen, wordt bepaald op basis van douanecodes (CN‑codes). Die lijst staat vast in Europese wetgeving.

Ben jij als onderneming mogelijk CBAM‑plichtig?

Je bent in veel gevallen CBAM‑plichtig als alle onderstaande voorwaarden samen vervuld zijn:

• je importeert goederen van buiten de EU;
• die goederen vallen onder CBAM (op basis van de CN‑code);
• jij bent de officiële importeur die de douaneaangifte doet;
• je importeert meer dan 50 ton per jaar, samengeteld over alle CBAM‑goederen.
  (Voor elektriciteit en waterstof geldt géén drempel: daar is CBAM altijd van toepassing.)

à Importeer je minder dan 50 ton? Dan ben je in principe vrijgesteld, maar dat moet correct in de douaneaangifte worden aangegeven.

1.    Wat moet je doen als je CBAM‑plichtig bent?

CBAM bestaat uit drie grote onderdelen.

1. Registratie en toelating

Vanaf 2026 heb je een officiële CBAM‑autorisatie nodig om CBAM‑goederen te mogen invoeren. Zonder erkenning kan de invoer aan de grens worden tegengehouden.

2. Gegevens verzamelen en rapporteren

Voor elk CBAM‑goed moet je bijhouden:

• hoeveel ton je importeert;
• uit welk land en uit welke productiefaciliteit het goed afkomstig is;
• hoeveel ton CO₂‑emissies verbonden zijn aan de productie.

Die informatie komt van je leverancier buiten de EU. Zijn de CO2-emissies van je leverancier niet beschikbaar? Dan kunnen standaardwaarden gebruikt worden (die aanzienlijk hoger kunnen liggen dan de echte waarden die je van je leverancier zou ontvangen).

3. Certificaten aankopen (vanaf 2027)

Vanaf 2027 moet je CBAM‑certificaten kopen:

• 1 certificaat = 1 ton CO₂
• Op 7 april heeft de Europese Commissie de eerste CBAM prijs gepubliceerd voor de imports van het eerste kwartaal van 2026= €75,36 per ton CO₂

Deze certificaten dien je jaarlijks in bij je CBAM‑aangifte.

Waarom CBAM meer is dan administratie

CBAM heeft niet alleen een impact op rapportering, maar ook op:

• aankoop (leveranciers met lagere emissies worden interessanter);
• contracten met leveranciers (afspraken over emissiedata en timing);
• budgettering (CBAM‑certificaten hebben een reële kost);
• supply chain‑keuzes op langere termijn.

Wie hier vroeg mee start, vermijdt verrassingen en behoudt controle over kosten.

CBAM lijkt op het eerste gezicht technisch en complex, maar met de juiste voorbereiding is het perfect beheersbaar. Wacht niet tot je eerste certificaten moet aankopen, maar denk vandaag al na over data, leveranciers en impact.

Heb je twijfels of vragen over jouw situatie? Dan is een korte analyse vaak al voldoende om duidelijkheid te krijgen.

Onze experts helpen je graag verder, zowel voor een eerste check als voor volledige begeleiding richting CBAM‑compliance én strategische optimalisatie.