Auteurs:  Evelien Gabriël & Eline Demeyere

Op 12 maart 2026 oordeelde het Europees Hof van Justitie dat de Belgische aanvullende belasting voor niet-inwoners, namelijk de federale opcentiemen van 7%, in strijd is met het vrije verkeer van werknemers binnen de Europese Unie. Deze uitspraak staat bekend als het Chefquet-arrest.

Waarover gaat het Chefquet-arrest?

Niet-inwoners die inkomsten uit Belgische bron ontvangen, zoals loon, pensioen of huurinkomsten, vallen onder de belasting niet-inwoners, ook wel BNI genoemd.

Wanneer België op basis van een dubbelbelastingverdrag bevoegd is om belasting te heffen, wordt de basisbelasting berekend volgens dezelfde progressieve schijven als voor inwoners.

Het verschil zit in de aanvullende belasting:

·         Belgische fiscale inwoners betalen bovenop de basisbelasting een aanvullende gemeentebelasting. Het tarief varieert per gemeente en ligt tussen 0% en 9%.

·         Niet-inwoners betalen geen gemeentebelasting, maar wel federale opcentiemen van 7% op de basisbelasting.

Hoewel deze regeling bedoeld is om inwoners en niet-inwoners op een vergelijkbare manier te belasten, leidt ze in de praktijk soms tot een hogere belastingdruk voor niet-inwoners. Zo betalen inwoners in bepaalde gemeenten een lager tarief dan 7%, of zelfs helemaal geen aanvullende belasting.

Waarom is deze regeling in strijd met het EU-recht?

Volgens het Europees Hof van Justitie vormt dit verschil een belemmering van het vrije verkeer van werknemers, zoals bepaald in artikel 45 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.

Het Hof benadrukt dat het niet vereist is dat niet-inwoners systematisch zwaarder worden belast. Het volstaat dat de Belgische regeling in bepaalde situaties tot een hogere belastingdruk kan leiden, bijvoorbeeld wanneer een inwoner in een gemeente woont met een lage of zelfs geen aanvullende belasting.

Kan u een teruggaaf van belasting krijgen?

Niet-inwoners die deze aanvullende belasting hebben betaald, kunnen mogelijk een teruggaaf aanvragen. Daarbij gelden de volgende termijnen:

·         Een bezwaar tegen de aanslag moet worden ingediend binnen één jaar na ontvangst van het aanslagbiljet.

·         De rechtspraak van het Europees Hof van Justitie wordt beschouwd als een nieuw feit. Hierdoor kan ook een verzoek tot ambtshalve ontheffing worden ingediend. Dit kan tot vijf jaar terug, te rekenen vanaf 1 januari van het jaar waarin de belasting werd gevestigd.

Wat betekent dit arrest voor de toekomst?

De impact van het Chefquet-arrest kan verder reiken dan enkel de aanvullende belasting voor niet-inwoners. In België bestaat al langer discussie over gemeenten, met name kustgemeenten, die een aanvullende gemeentebelasting van 0% hanteren. Dit speelt onder meer bij de fiscale behandeling van tweede verblijven in vergelijking met vaste inwoners. Deze ongelijkheid wordt al jaren juridisch betwist. Het arrest kan deze discussie opnieuw aanwakkeren en zet mogelijk het bredere systeem van gemeentebelastingen onder druk.

Hoe gaat België hiermee om?

Het is voorlopig nog onduidelijk hoe de Belgische wetgever deze rechtspraak zal implementeren. Verdere aanpassingen of hervormingen zijn niet uitgesloten.
Wij volgen deze evolutie nauwgezet op en adviseren u graag over de concrete impact op uw situatie.

Vragen over uw dossier of mogelijke teruggaaf? Neem contact op met onze experts.